Pożar domu a odszkodowanie z ubezpieczenia – jak skutecznie dochodzić swoich praw?

Pożar domu może w krótkim czasie doprowadzić do utraty dorobku wielu lat i pozostawić właściciela nieruchomości z wysokimi kosztami remontu, odbudowy oraz zakupu zniszczonego wyposażenia. Polisa ubezpieczeniowa ma zapewnić finansową ochronę przed skutkami takiego zdarzenia, jednak wypłata świadczenia nie zawsze następuje automatycznie i w wysokości oczekiwanej przez poszkodowanego. Znaczenie mają zakres zawartej umowy, postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU), przyczyna zdarzenia, sposób udokumentowania strat oraz wykonanie obowiązków wynikających z umowy. Dlatego działania podjęte bezpośrednio po ugaszeniu ognia mogą wpływać na przebieg postępowania likwidacyjnego i wysokość wypłaconej kwoty.

Pierwsze działania po pożarze – zabezpieczenie mienia i zgłoszenie szkody

Odszkodowanie po pożarze może pomóc właścicielowi domu pokryć koszty remontu, odbudowy nieruchomości oraz zakupu zniszczonego wyposażenia. Uzyskanie świadczenia w wysokości odpowiadającej poniesionej szkodzie wymaga jednak podjęcia odpowiednich działań już po zakończeniu akcji ratowniczej.

Właściciel nieruchomości powinien stosować się do zaleceń straży pożarnej i innych służb. Wejście do uszkodzonego budynku może być niebezpieczne, szczególnie gdy ogień naruszył jego konstrukcję. Nie należy również usuwać zniszczonych elementów ani rozpoczynać remontu przed udokumentowaniem szkody, chyba że jest to konieczne dla ochrony ludzi lub ograniczenia dalszych strat.

Kodeks cywilny nakłada na ubezpieczającego obowiązek użycia dostępnych środków w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów. Może to oznaczać zabezpieczenie uszkodzonego dachu przed opadami, odłączenie instalacji elektrycznej czy ochronę ocalałego wyposażenia przed kradzieżą. Warto zachować rachunki i faktury dotyczące poniesionych wydatków, ponieważ koszty działań ratunkowych mogą podlegać zwrotowi na zasadach wynikających z przepisów i umowy.

Szkodę należy również zgłosić zakładowi ubezpieczeń. Termin i sposób zawiadomienia określają zazwyczaj OWU. Zgłoszenie powinno zawierać informacje o dacie, miejscu i okolicznościach pożaru, przewidywanym zakresie strat oraz podjętych działaniach zabezpieczających. Od początku warto gromadzić zdjęcia i nagrania uszkodzeń, dokumentację straży pożarnej lub policji, rachunki, faktury oraz fotografie przedstawiające nieruchomość przed zdarzeniem. Przydatny jest także wykaz zniszczonych przedmiotów z informacją o ich wartości i przybliżonej dacie zakupu.

Dokumentowanie strat i oględziny nieruchomości – jak ustalana jest wysokość szkody?

Po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel rozpoczyna postępowanie likwidacyjne. Jego celem jest ustalenie, czy zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność za skutki zdarzenia oraz jaka powinna być wysokość świadczenia. Jednym z etapów postępowania są oględziny nieruchomości przeprowadzane przez likwidatora szkody lub rzeczoznawcę działającego na zlecenie ubezpieczyciela. Właściciel domu powinien dopilnować, aby dokumentacja obejmowała wszystkie uszkodzone elementy budynku, instalacje oraz wyposażenie objęte ochroną. Warto wykonywać własne zdjęcia, zachowywać kopie przekazanych dokumentów i prowadzić korespondencję w formie pozwalającej na jej późniejsze odtworzenie. W przypadku sporu co do zakresu uszkodzeń lub kosztów odbudowy poszkodowany może przedstawić własny kosztorys albo opinię niezależnego rzeczoznawcy.

Wysokość wypłaty zależy od rzeczywistego rozmiaru szkody, sumy ubezpieczenia, zakresu ochrony oraz sposobu ustalenia wartości nieruchomości i wyposażenia. Polisa może przewidywać rozliczenie według wartości odtworzeniowej albo rzeczywistej, uwzględniającej stopień zużycia mienia. Przed zaakceptowaniem kosztorysu warto więc sprawdzić, czy zastosowana metoda odpowiada warunkom umowy i czy uwzględniono wszystkie uzasadnione koszty remontu lub odbudowy.

Decyzja ubezpieczyciela – wypłata, obniżenie lub odmowa odszkodowania

Zgodnie z Kodeksem cywilnym ubezpieczyciel powinien spełnić świadczenie w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia o zdarzeniu. Jeżeli ustalenie odpowiedzialności lub wysokości należnej kwoty nie jest w tym czasie możliwe, świadczenie powinno zostać wypłacone w ciągu 14 dni od dnia, w którym wyjaśnienie okoliczności było możliwe przy zachowaniu należytej staranności. Bezsporna część odszkodowania powinna zostać wypłacona w podstawowym terminie 30 dni.

Zakład ubezpieczeń może przyznać świadczenie w pełnej wysokości, obniżyć je albo odmówić wypłaty. Spory dotyczą między innymi zakresu uszkodzeń, przyjętych stawek za materiały i robociznę, pominięcia części zniszczonego mienia czy zastosowania potrąceń związanych ze stopniem zużycia budynku. Przyczyną odmowy mogą być również wyłączenia odpowiedzialności zapisane w OWU.

Poszkodowany nie musi akceptować przedstawionego kosztorysu ani wysokości przyznanej kwoty. Powinien dokładnie przeanalizować uzasadnienie stanowiska zakładu ubezpieczeń, OWU oraz dokumenty zgromadzone podczas likwidacji szkody. Jeżeli wypłacona suma nie odpowiada kosztom przywrócenia nieruchomości do stanu sprzed zdarzenia w granicach ochrony wynikającej z polisy, można podjąć dalsze działania w celu dochodzenia pozostałej części świadczenia.

Jak odwołać się od decyzji ubezpieczyciela i dochodzić wyższego odszkodowania?

Osoba, która nie zgadza się z wysokością świadczenia albo otrzymała decyzję odmowną, może złożyć reklamację. Należy wskazać, które ustalenia zakładu ubezpieczeń są kwestionowane, przedstawić własne argumenty oraz dołączyć dowody potwierdzające zakres i wartość strat. Mogą to być kosztorysy, faktury, rachunki, fotografie oraz opinia niezależnego rzeczoznawcy. Ubezpieczyciel powinien odpowiedzieć na reklamację co do zasady w terminie 30 dni od jej otrzymania. W szczególnie skomplikowanych przypadkach termin może zostać wydłużony do 60 dni po spełnieniu obowiązków informacyjnych wobec klienta. Jeżeli postępowanie reklamacyjne nie doprowadzi do zakończenia sporu, poszkodowany może zwrócić się do Rzecznika Finansowego z wnioskiem o interwencję albo skorzystać z pozasądowego postępowania w sprawie rozwiązania sporu.

Ostatecznym sposobem dochodzenia roszczenia jest postępowanie sądowe. Przed wniesieniem pozwu należy ustalić wysokość żądania, zgromadzić dowody oraz sprawdzić termin przedawnienia. Roszczenia z umowy ubezpieczenia co do zasady przedawniają się po trzech latach, przy czym zgłoszenie ubezpieczycielowi roszczenia lub zdarzenia objętego ochroną wpływa na bieg tego terminu na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Przy dużej wartości szkody lub sporze dotyczącym przyczyny pożaru pomoc profesjonalnego pełnomocnika może ułatwić ocenę zasadności roszczenia i prowadzenie sprawy. W sprawach prowadzonych na terenie stolicy i okolic pomocy udziela kancelaria odszkodowawcza z Warszawy, znająca praktykę miejscowych sądów.

Dochodzenie świadczenia po pożarze wymaga zabezpieczenia nieruchomości, szybkiego zgłoszenia szkody oraz zgromadzenia dokumentów potwierdzających zakres poniesionych strat. Właściciel powinien również dokładnie sprawdzić ustalenia ubezpieczyciela i porównać je z postanowieniami polisy oraz OWU. Obniżenie wysokości świadczenia lub odmowa jego wypłaty nie kończą możliwości dochodzenia roszczeń. Poszkodowany może złożyć reklamację, przedstawić dodatkowe dowody, zwrócić się do Rzecznika Finansowego, a następnie skierować sprawę do sądu. Staranna dokumentacja i przestrzeganie terminów pozwalają skuteczniej dochodzić kwoty należnej zgodnie z zawartą umową ubezpieczenia.

O firmie

PKPP - Polska Kancelaria Pomocy Poszkodowanym - to warszawska kancelaria odszkodowawcza działająca od 2014 roku. Reprezentuje poszkodowanych w sprawach po wypadkach komunikacyjnych, w pracy, za granicą, po pożarach oraz po śmierci osoby bliskiej. Kancelaria działa w Warszawie i na terenie całej Polski, dojeżdża do klienta. Wynagrodzenie wyłącznie prowizyjne, bezpłatna analiza sprawy, sprawy sądowe prowadzone na koszt kancelarii. Każdy klient otrzymuje dostęp do platformy CRM do bieżącego monitorowania postępowania. Kontakt: pkpp.com.pl, tel. +48 603 570 571, Al. Jana Pawła II 27, 00-867 Warszawa.